Saturday, July 23, 2011

૫ x ૩ સે.મીનું ટચૂકડું મિનિએચર મેકબેથ

 વિખ્યાત નાટયકાર વિલિયમ શેક્સપિયરનું મેકબેથ પુસ્તક ધરાવનાર અમદાવાદના ઓઢવ વિસ્તારમાં રહેતા ૫૫ વર્ષના રતિલાલ મંડલીને થોડા સમય પહેલાજ લિમ્કા બુક અને ઇન્ડિયા બુક ઓફ રેકોર્ડમાં સ્થાન મળ્યું છે. વિશ્વમાં એક માત્ર તેમની પાસે આ પુસ્તક છે. અને આ પુસ્તક ૨૮૫ વર્ષ જુનું છે. તથા વિશ્વનું નાનામાં નાનું પુસ્તક છે. વ્યવસાયે શિક્ષક એવા રતિલાલભાઇ નાનપણથી જ પુસ્તકપ્રેમી છે. શેક્સપિયરનું આ અમૂલ્ય પુસ્તક તેમને ૧૯૭૫માં અમદાવાદની ગુજરી બજારમાંથી મળ્યું હતું. ત્યારે રતિલાલભાઇ પીટીસીના પ્રથમ વર્ષમાં અભ્યાસ કરતા હતા. તેમને આ પુસ્તક ખરીદવા માટે ૫૦ રૃપિયાની જરૃર હતી, પરંતુ તેમની પાસે પૈસા નહોતા તેથી તેમણે મિત્રો પાસેથી ૫૦ રૃપિયા ઉધાર લઇને આ પુસ્તક ખરીદ્યું હતું.

સમગ્ર વિશ્વમાં શેક્સપિયરનું મેકબેથ નાટક ખૂબ જ જાણીતું છે. નવાઇની વાત એ છે કે આ પુસ્તકનું વજન માત્ર ૧૬ ગ્રામ જ છે. અને આ પુસ્તક માચીસ બોક્સમાં પણ આવી જાય એટલી નાની સાઇઝનું છે. આ પુસ્તક ૩ સે.મી લાંબુ, ૫ સે.મી પહોળું અને ૧.૫ સે.મી ઊંચું છે અને કુલ ૩૧૫ પાના છે.

અમદાવાદના ઓઢવ વિસ્તારમાં રહેતા રતિલાલ માંડલી વિશ્વના એકમાત્ર વ્યક્તિ છે જેમની પાસે વિલિયમ શેક્સપિઅર દ્વારા લિખિત નાટક મેકબેથની મિનિએચર પ્રતિકૃતિ છે. આ અનોખા સંગ્રહ બદલ તેમને લિમ્કા બુક ઓફ રેકોર્ડમાં સ્થાન મળ્યું છે

સમગ્ર વિશ્વમાં નાનામાં નાનું પુસ્તક ધરાવનાર એક માત્ર રતિલાલભાઇને ૨૦૧૦માં લિમ્કા બુક ઓફ રેકોર્ડ અને ૨૦૧૧માં ઇન્ડિયા બુક ઓફ રેકોર્ડમાં સ્થાન મળ્યંંુ છે. આ પુસ્તક ઇ.સ. ૧૬૨૬માં અલાઇડ પબ્લિકેશન દ્વારા લંડનથી પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું. અને રતિલાલભાઇના હાથમાં આ પુસ્તક આવતા તેમણે ખૂબ મહેનત કરીને આ પુસ્તકની સાચવણી કરી છે.

માઇક્રો સાઇઝમાં હોવા છતાં પણ આજે આ પુસ્તકના અક્ષરો નરી આંખે વાંચી શકાય છે. આ અંગે રતિલાલભાઇ કહે છે કે, ખુલ્લી હવામાં ભેજ રહેલો હોવાથી તેની અસર પુસ્તકના પાના પર થાય છે. તેથી મેં આ પુસ્તકને સાચવવા માટે પ્લાસ્ટિકની કોથળીમાં પેક કરીને અકે સ્પેશિયલ બોક્સમાં રાખ્યું છે કે જેથી કરીને તેમાં હવા ના જઇ શકે. અને આ પુસ્તકમાં શબ્દોની સાથે સાથે ચિત્રો પણ દોરેલા છે.
તસ્વીર :  સુરેશ મિસ્ત્રી

No comments:

Post a Comment